# عکس OCT چشم چیست و برای تشخیص چه بیماری هایی لازم است

> عکس OCT چشم تصویربرداری بدون تماس و بدون درد است که لایه های شبکیه و عصب بینایی را با نور نشان می دهد. این مطلب می گوید OCT برای چه بیماری هایی لازم است، چگونه انجام می شود، عارضه دارد یا نه و هزینه آن کجا آمده است.
> صفحه اصلی این مقاله: https://nooralborz.com/blog/oct-eye-scan
> دسته: شبکیه و زجاجیه
> انتشار: ۶ آبان ۱۴۰۵
> زمان مطالعه: 6 دقیقه

## متن مقاله

عکس OCT چشم (توموگرافی همدوسی نوری) تصویربرداری بدون تماس و بدون درد است که با نور، برشی از لایه های شبکیه و عصب بینایی را با جزئیات بسیار نشان می دهد. چند دقیقه طول می کشد، با چشم تماسی ندارد و اشعه ایکس یا تزریق در آن نیست. پزشک از آن برای تشخیص و پیگیری بیماری های شبکیه مانند ورم ماکولا، دژنراسیون ماکولا و رتینوپاتی دیابتی، و برای بررسی عصب بینایی در آب سیاه استفاده می کند.

## OCT چشم چه چیزی را نشان می دهد؟

شبکیه پرده نازکی در ته چشم است که از چند لایه ساخته شده است. در معاینه معمول، پزشک سطح شبکیه را می بیند؛ OCT برشی از عمق آن را نشان می دهد، مانند تصویر مقطعی، و ضخامت هر لایه را اندازه می گیرد. به همین دلیل مایعی که زیر یا داخل شبکیه جمع شده، سوراخ یا چین خوردگی ماکولا و نازک شدن لایه عصبی دور عصب بینایی در این تصویر دیده می شود، حتی پیش از آنکه بیمار متوجه تغییر دید شود.

## عکس OCT برای چه بیماری هایی لازم است؟

- **دژنراسیون ماکولای وابسته به سن**: برای تشخیص نوع مرطوب و تصمیم درباره تزریق داخل چشمی و فاصله تزریق ها
- **رتینوپاتی دیابتی و ورم ماکولای دیابتی**: برای دیدن ورم مرکز شبکیه و پیگیری پاسخ به درمان
- **آب سیاه (گلوکوم)**: برای اندازه گیری لایه رشته های عصبی و سلول های عصبی شبکیه و پیگیری پیشرفت آسیب
- **انسداد عروق شبکیه**: برای دیدن ورم ناشی از آن
- **سوراخ ماکولا و پرده روی ماکولا**: برای تشخیص و تصمیم درباره جراحی
- **پیش و پس از برخی جراحی ها**: مثلا بررسی شبکیه پیش از عمل آب مروارید در افراد دیابتی

## OCT در بیماری های شبکیه چه کمکی می کند؟

در دژنراسیون ماکولای مرطوب و ورم ماکولای دیابتی، تصمیم درباره ادامه یا فاصله دادن تزریق ها بر پایه وجود یا نبود مایع در OCT گرفته می شود. دو متاآنالیز در سال های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ در مجله Ophthalmology نشان دادند ویژگی هایی که در OCT پیش از درمان دیده می شود، مانند محل مایع و سالم بودن لایه های گیرنده نور، با دید بیمار در ماه های بعد ارتباط دارد. یعنی OCT فقط تشخیص نمی دهد، بلکه به پزشک کمک می کند انتظار واقع بینانه ای از درمان را با شما در میان بگذارد. بیشتر در مطلب [تزریق داخل چشمی در دژنراسیون ماکولا](https://nooralborz.com/blog/macular-degeneration-injections) و [رتینوپاتی دیابتی](https://nooralborz.com/blog/diabetic-retinopathy) بخوانید.

## OCT در آب سیاه چه کمکی می کند؟

آب سیاه به تدریج رشته های عصب بینایی را از بین می برد و تا مراحل پیشرفته علامتی ندارد. OCT ضخامت این رشته ها را اندازه می گیرد و با تکرار آن در طول زمان، پیشرفت آسیب دیده می شود. مرور مرورهای نظام مند در سال ۲۰۲۱ نشان داد OCT در تشخیص آب سیاه آشکار دقت قابل قبولی دارد، اما به تنهایی کافی نیست و همراه با معاینه، فشار چشم و آزمایش میدان بینایی تفسیر می شود. مرور نظام مند سال ۲۰۲۶ هم یادآوری کرد که این لایه ها با افزایش سن به طور طبیعی کمی نازک می شوند و پزشک در مقایسه نتیجه ها این را در نظر می گیرد. درباره آزمایش میدان بینایی در مطلب [پریمتری و آنژیوگرافی چشم](https://nooralborz.com/blog/visual-field-and-angiography) بخوانید.

## OCT آنژیوگرافی چیست؟

OCT آنژیوگرافی (OCTA) نوعی OCT است که رگ های شبکیه و مشیمیه را بدون تزریق رنگ نشان می دهد. در برخی موارد جایگزین یا مکمل آنژیوگرافی با رنگ است، اما همه اطلاعات آن را نمی دهد. اینکه کدام لازم است را پزشک بر اساس بیماری شما تعیین می کند.

## عکس OCT چگونه انجام می شود؟

1. روبروی دستگاه می نشینید و چانه و پیشانی را روی تکیه گاه می گذارید.
2. به یک نقطه نورانی در داخل دستگاه نگاه می کنید و برای چند ثانیه پلک نمی زنید.
3. دستگاه بدون تماس با چشم، با نور تصویر می گیرد. هر چشم جداگانه اسکن می شود.

کل کار معمولا چند دقیقه است. گاهی برای تصویر بهتر، مردمک با قطره گشاد می شود؛ در این صورت تا چند ساعت دید نزدیک تار و چشم به نور حساس است و بهتر است خودتان رانندگی نکنید. اگر لنز تماسی دارید، بپرسید آیا باید آن را بردارید.

## آیا عکس OCT عارضه دارد؟

«عوارض oct چشم» از پرسش های رایج است. OCT با نور کم توان کار می کند، با چشم تماس ندارد و اشعه ایکس یا تزریق در آن نیست. ناراحتی معمول آن تنها تاری موقت ناشی از قطره گشادکننده مردمک است، اگر استفاده شود. اگر باردار هستید یا درباره قطره ها نگرانی دارید، پیش از تصویربرداری به پزشک بگویید.

## جواب OCT را چه کسی تفسیر می کند؟

تصویر و عددهای OCT را چشم پزشک در کنار معاینه شما تفسیر می کند. رنگ قرمز یا زرد روی برگه گزارش به تنهایی به معنای بیماری نیست، چون مقایسه با افراد هم سن انجام می شود و دستگاه ها همیشه همه چیز را درست تشخیص نمی دهند. جواب را با پزشک مرور کنید و از روی برگه نتیجه گیری نکنید.

## اگر عکس های قبلی را گم کرده ام چه کنم؟

برای پیگیری، مقایسه با OCT های قبلی اهمیت دارد. اگر OCT را در بیمارستان انجام داده اید و برگه آن را ندارید، چاپ مجدد آن در فهرست تعرفه ها آمده است؛ پیش از تکرار اسکن، از پذیرش بپرسید.

## عکس OCT هر چند وقت تکرار می شود؟

فاصله تکرار به بیماری و مرحله آن بستگی دارد و پزشک آن را تعیین می کند. در دوره تزریق داخل چشمی برای دژنراسیون ماکولا یا ورم ماکولای دیابتی، OCT معمولا در بیشتر ویزیت ها تکرار می شود، چون تصمیم درباره تزریق بعدی بر پایه آن گرفته می شود. در آب سیاه، OCT در فاصله های منظم تکرار می شود تا روند نازک شدن لایه عصبی دیده شود؛ یک اندازه گیری به تنهایی پیشرفت را نشان نمی دهد. در افراد دیابتی بدون ورم، فاصله ها بیشتر است. اگر در فاصله دو ویزیت دید شما تغییر کرد، منتظر نوبت بعدی نمانید.

## آیا OCT جای معاینه چشم را می گیرد؟

خیر. OCT ابزاری در کنار معاینه است. برخی بیماری ها، مانند پارگی های کناره شبکیه، در OCT معمول دیده نمی شوند و برای آن ها معاینه ته چشم با مردمک گشاد لازم است. پزشک تصمیم می گیرد کدام آزمایش برای سوال شما مناسب است.

## هزینه عکس OCT چشم چقدر است؟

مبلغ OCT یک چشم و دو چشم و چاپ مجدد آن در بخش [هزینه عکس و تصویربرداری چشم](https://nooralborz.com/prices#imaging) در صفحه تعرفه ها آمده است. سهم بیمه به نوع بیمه شما بستگی دارد؛ فهرست [بیمه های طرف قرارداد](https://nooralborz.com/insurance) و پوشش پاراکلینیک هر بیمه را ببینید.

## چه زمانی باید همین امروز مراجعه کرد؟

OCT برای پیگیری برنامه ریزی می شود، اما این نشانه ها منتظر نوبت تصویربرداری نمی مانند: افت ناگهانی دید، کج دیده شدن ناگهانی خطوط، لکه تیره در مرکز دید، بارش نقطه های سیاه یا سایه ای که از کناره دید پیش می آید. اورژانس چشم بیمارستان شبانه روزی است. فهرست کامل در مطلب [علائم اورژانس چشم](https://nooralborz.com/blog/eye-emergency-warning-signs) آمده است.

## منابع علمی بیشتر

مقاله های علمی تازه درباره تصویربرداری چشم در [کتابخانه علمی بیمارستان](https://nooralborz.com/library/ophthalmic-imaging) نمایه شده اند.

## قدم بعدی

OCT و دیگر تصویربرداری های چشم در **بیمارستان چشم پزشکی نور البرز** در کرج انجام می شود؛ خدمات آن در صفحه [تصویربرداری و پاراکلینیک](https://nooralborz.com/services/imaging-paraclinic-diagnostics) آمده است. OCT معمولا با درخواست چشم پزشک انجام می شود؛ برای ویزیت از [برنامه پزشکان و نوبت دهی](https://nooralborz.com/schedule) استفاده کنید.

## منابع

- Accuracy of optical coherence tomography for diagnosing glaucoma: an overview of systematic reviews — British Journal of Ophthalmology — 2021 — DOI: 10.1136/bjophthalmol-2020-316152 — PMID: 32493760
- Age-related changes in optical coherence tomography glaucoma-related parameters: a systematic review — Survey of Ophthalmology — 2026 — DOI: 10.1016/j.survophthal.2025.06.008 — PMID: 40615051
- Baseline OCT biomarkers associated with visual acuity in diabetic macular edema: a systematic review and meta-analysis — Ophthalmology — 2026 — DOI: 10.1016/j.ophtha.2025.07.038 — PMID: 40803536
- Baseline OCT biomarkers predicting visual outcomes in neovascular age-related macular degeneration: a meta-analysis — Ophthalmology — 2025 — DOI: 10.1016/j.ophtha.2025.06.018 — PMID: 40570933
- What Is Optical Coherence Tomography? — American Academy of Ophthalmology — 2025 — https://www.aao.org/eye-health/treatments/what-is-optical-coherence-tomography

## خدمت مرتبط

- پاراکلینیک و تصویربرداری پیشرفته چشم — https://nooralborz.com/services/imaging-paraclinic-diagnostics

## برچسب ها

#عکس OCT چشم #تصویربرداری شبکیه #دژنراسیون ماکولا #آب سیاه #کرج #نور البرز

---

منبع: https://nooralborz.com/blog/oct-eye-scan
ناشر: بیمارستان چشم پزشکی نور البرز، کرج
این متن نسخه ماشین خوان همان صفحه است و برای اطلاع رسانی عمومی نوشته شده.
جایگزین معاینه، تشخیص یا نظر پزشک نیست.