پیرچشمی یعنی چشم دیگر نمی تواند به اندازه گذشته روی فاصله نزدیک تمرکز کند. عدسی چشم با افزایش سن انعطاف خود را از دست می دهد و عضله ای که شکل آن را تغییر می دهد کارایی کمتری پیدا می کند. نتیجه، دور کردن متن از چشم برای خواندن، نیاز به نور بیشتر و خستگی زودرس هنگام کار نزدیک است. این یک بیماری نیست و برای همه، دیر یا زود، رخ می دهد.
پیرچشمی با دوربینی چه تفاوتی دارد؟
دوربینی یک عیب انکساری است: نسبت طول چشم و قدرت تمرکز آن به گونه ای است که نور پشت شبکیه جمع می شود. دوربینی می تواند از کودکی وجود داشته باشد و هم دید دور و هم دید نزدیک را تحت تاثیر قرار دهد.
پیرچشمی عیب انکساری نیست؛ کاهش توان تطابق است و به سن بستگی دارد نه به شکل چشم. فرد نزدیک بین هم پیرچشم می شود؛ او ممکن است متوجه شود که با برداشتن عینک، نزدیک را بهتر می بیند، و همین باعث می شود تصور کند چشمش بهتر شده است.
نشانه های آن چیست؟
- دور کردن کتاب یا گوشی برای خواندن
- نیاز به نور بیشتر برای مطالعه
- تاری موقت هنگام نگاه از نزدیک به دور یا برعکس
- خستگی چشم و سردرد پس از کار نزدیک طولانی
- دشواری بیشتر در انتهای روز
گزینه های اصلاح کدام اند؟
عینک مطالعه ساده ترین راه است و برای کسی که دید دور خوبی دارد کافی است. عینک های دو کانونی و پیشرونده هم دور و هم نزدیک را در یک عینک اصلاح می کنند و سازگاری با آن ها چند روز تا چند هفته طول می کشد.
لنزهای تماسی چندکانونی گزینه دیگری هستند و در برخی افراد حالت تک بینی با لنز تماسی انتخاب می شود: یک چشم برای دور و چشم دیگر برای نزدیک. تحمل این حالت در همه یکسان نیست و پیش از تصمیم دائمی معمولا با لنز آزموده می شود.
گزینه های جراحی هم وجود دارند. اگر همزمان آب مروارید در حال شکل گیری باشد، انتخاب لنز داخل چشمی مناسب می تواند وابستگی به عینک را کم کند؛ توضیح آن در مطلب انتخاب لنز داخل چشمی آمده است. در افرادی که آب مروارید ندارند، روش های اصلاح قرنیه یا لنزهای داخل چشمی بررسی می شوند و انتخاب میان آن ها به سن، وضعیت چشم و انتظار فرد بستگی دارد.
آیا تمرین چشم یا مکمل ها کمک می کنند؟
پیرچشمی نتیجه تغییر ساختاری عدسی است و با تمرین برطرف نمی شود. تمرین های بینایی برای برخی اختلالات دیگر کاربرد دارند اما توان تطابق از دست رفته را برنمی گردانند. مکمل هایی که وعده برطرف کردن پیرچشمی می دهند پشتوانه ای ندارند. آنچه واقعا کمک می کند، اصلاح مناسب و رعایت شرایط نوری و فاصله کار است.
چه چیزی کار نزدیک را راحت تر می کند؟
- نور کافی و مستقیم روی متن
- افزایش اندازه قلم در گوشی و رایانه
- فاصله مناسب و ارتفاع درست صفحه نمایش
- استراحت دوره ای چشم هنگام کار طولانی
- درمان خشکی چشم، که علائم را بیشتر می کند
چه زمانی باید بررسی شود؟
- افت دید نزدیک همراه با افت دید دور
- تاری که فقط یک چشم را درگیر کرده است
- تغییر سریع نمره در فاصله کوتاه
- دیدن هاله دور چراغ ها و خیرگی شدید، که می تواند نشانه آب مروارید باشد
- سردرد شدید، دوبینی یا افت ناگهانی دید
پیرچشمی الگوی آهسته و دوطرفه دارد. هر چیزی که ناگهانی، یک طرفه یا سریع باشد، الگوی دیگری است و باید معاینه شود. اورژانس چشم بیمارستان شبانه روزی است.
عینک زدن پیرچشمی را بدتر می کند؟
نه. این باور رایج درست نیست. عینک مطالعه توان تطابق را تضعیف نمی کند؛ آنچه رخ می دهد ادامه روند طبیعی است و چون با عینک به دید راحت عادت کرده اید، نبود آن محسوس تر می شود. به تعویق انداختن عینک فقط خستگی و سردرد را بیشتر می کند.
در نور البرز چه مسیری طی می شود؟
ارزیابی شامل اندازه گیری دقیق دید دور و نزدیک، بررسی سلامت عدسی و ته چشم و بررسی سطح چشم است؛ در صورت مطرح بودن گزینه های جراحی، تصویربرداری قرنیه و اندازه گیری های تکمیلی انجام می شود. خدمات مرتبط در بخش اصلاح عیوب انکساری و مسیر خدمات حذف عینک آمده است.
پیرچشمی و کار با نمایشگر
فاصله کار با رایانه بیشتر از فاصله مطالعه است و کمتر از فاصله دور؛ به همین دلیل عینک مطالعه معمولی گاهی برای نمایشگر مناسب نیست و کاربر ناچار می شود سر را عقب و جلو ببرد. در این موارد عینکی با فاصله میانی یا عدسی های مخصوص کار اداری تجویز می شود. ارتفاع و فاصله صفحه نمایش را هم باید تنظیم کرد: پایین تر از سطح چشم و در فاصله ای که بدون خم شدن گردن خوانده شود.
پیرچشمی و خشکی چشم با هم
این دو اغلب همزمان اند و علائم یکدیگر را تشدید می کنند. سطح چشمی که لایه اشک پایداری ندارد، تصویر یکنواختی نمی سازد و همین تاری را بیشتر جلوه می دهد. درمان خشکی چشم گاهی بخش بزرگی از شکایت فرد را برطرف می کند، پیش از آنکه نوبت به تغییر نمره عینک برسد.
نسخه عینک هر چند وقت عوض می شود؟
در سال های نخست پیرچشمی، تغییر نسبتا سریع است و ممکن است هر یک تا دو سال نمره نزدیک تغییر کند؛ این روند بعدها کندتر می شود. تغییر نمره در فاصله های کوتاه تر از این، یا تفاوت زیاد میان دو چشم، دلیلی برای معاینه دقیق تر است تا علت دیگری مانند آب مروارید در حال شکل گیری بررسی شود.
قدم بعدی
اگر مطالعه برای شما خسته کننده شده، یک معاینه مشخص می کند چقدر از آن پیرچشمی است و چقدر چیز دیگری. نوبت را از برنامه پزشکان و نوبت دهی بگیرید.