قرنیه لایه شفاف جلوی چشم است که نقش مهمی در تمرکز نور روی شبکیه دارد. در قوز قرنیه، این لایه به دلیل ضعف ژنتیکی الیاف کلاژن به تدریج نازک شده و به سمت جلو برجسته می شود؛ نتیجه آن تاری دید، آستیگماتیسم نامنظم و کاهش کیفیت بینایی است. کراس لینکینگ قرنیه (CXL) با ایجاد پیوندهای جدید بین رشته های کلاژن، استحکام مکانیکی قرنیه را افزایش می دهد و از نازک شدن بیشتر آن جلوگیری می کند.
کراس لینکینگ چگونه عمل می کند؟
ابتدا قطره ریبوفلاوین (ویتامین B2) روی قرنیه استفاده می شود، سپس قرنیه تحت تابش کنترل شده اشعه فرابنفش نوع A (UVA) قرار می گیرد. ترکیب ریبوفلاوین و UVA پیوندهای عرضی جدیدی بین رشته های کلاژن ایجاد می کند که روند پیشرفت قوز قرنیه یا اکتازی قرنیه پس از لیزیک را متوقف یا به طور قابل توجهی کند می کند.
چه کسانی کاندید مناسب هستند؟
- پیشرفت قوز قرنیه در معاینات یا توپوگرافی قرنیه
- نازک شدن تدریجی قرنیه یا افزایش آستیگماتیسم و نزدیک بینی ناشی از آن
- اکتازی قرنیه پس از لیزیک یا سایر جراحی های اصلاح عیوب انکساری
- بیماران جوان تر که احتمال پیشرفت بیماری در آن ها بیشتر است
کراس لینکینگ یک درمان سرپایی است و ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد. در روش استاندارد (Epi-off) لایه سطحی قرنیه برداشته می شود تا ریبوفلاوین بهتر نفوذ کند؛ در روش بدون برداشتن اپی تلیوم (Epi-on) دوره نقاهت کوتاه تر است اما ممکن است در برخی بیماران اثربخشی کمتری داشته باشد.
هدف درمان چیست؟
هدف اصلی کراس لینکینگ، تثبیت قرنیه و جلوگیری از پیشرفت بیماری است، نه حذف عیوب انکساری. با این حال در بسیاری از بیماران طی ماه های بعد از درمان، به دلیل تثبیت ساختار قرنیه، کیفیت بینایی تا حدی بهبود می یابد. کراس لینکینگ زمانی بیشترین اثر را دارد که تشخیص دقیق، انتخاب درست بیمار و پیگیری منظم پس از عمل در یک مرکز تخصصی چشم پزشکی انجام شود.