قرمزی چشم: آلرژی، عفونت یا چیزی جدی تر؟

بیشتر قرمزی های چشم ناشی از آلرژی، ورم ملتحمه ویروسی یا خشکی چشم است و با مراقبت ساده یا خودبه خود بهتر می شود. اما قرمزی همراه با درد، ترس از نور یا افت دید می تواند نشانه زخم و عفونت قرنیه، التهاب داخل چشم یا حمله حاد گلوکوم باشد و فوری است. سه پرسش ساده کمک می کند تفاوت را بشناسید: درد دارد؟ دید کم شده؟ نور آزار می دهد؟

چه زمانی قرمزی چشم فوری است؟

• درد واقعی چشم، نه فقط سوزش یا خارش
• افت دیدی که با پلک زدن بهتر نمی شود
• حساسیت شدید به نور
• لکه سفید یا خاکستری روی قرنیه
• قرمزی در کسی که لنز تماسی می گذارد، همراه با درد
• قرمزی و درد شدید همراه با هاله دور چراغ، سردرد و تهوع
• قرمزی پس از ضربه، پاشیدن مواد شیمیایی یا جراحی چشم
• قرمزی و تورم پلک همراه با تب، به ویژه در کودک

این نشانه ها با آلرژی یا ورم ملتحمه ساده جور درنمی آیند. اورژانس چشم بیمارستان شبانه روزی است و فهرست کامل نشانه های فوری در مطلب علائم اورژانس چشم آمده است.

چه چیزهایی چشم را قرمز می کنند؟

راهنمای ورم ملتحمه آکادمی چشم پزشکی آمریکا همین تفاوت ها را اساس تصمیم می داند: ورم ملتحمه دید را کم نمی کند و درد شدید ندارد؛ وقتی این دو وجود دارند، باید به علت دیگری فکر کرد.

ورم ملتحمه ویروسی واگیردار است؛ چه کنیم؟

ورم ملتحمه ویروسی معمولا یک تا سه هفته طول می کشد و اغلب از یک چشم به چشم دیگر و به اعضای خانواده منتقل می شود. آنتی بیوتیک آن را کوتاه نمی کند. این کارها سرایت را کم می کنند:

• دست ها را مرتب با آب و صابون بشویید و به چشم ها دست نزنید
• حوله، بالش و وسایل آرایش چشم را جدا کنید
• تا زمانی که اشک ریزش و ترشح ادامه دارد، کودک را به مدرسه یا مهدکودک نفرستید
• تا بهبود کامل، لنز تماسی نگذارید

کمپرس سرد و اشک مصنوعی ناراحتی را کم می کنند. اگر پس از چند روز دید تار شد یا درد و ترس از نور ایجاد شد، معاینه لازم است؛ برخی ورم ملتحمه های ویروسی قرنیه را هم درگیر می کنند.

آلرژی چشم را چگونه کنترل کنیم؟

• چشم را نمالید؛ مالیدن خارش و التهاب را بیشتر می کند و مالیدن طولانی مدت با قوز قرنیه ارتباط دارد
• کمپرس سرد و قطره اشک مصنوعی سرد، خارش را آرام می کنند
• در فصل گرده افشانی، پنجره ها را ببندید و پس از بیرون آمدن از خانه صورت را بشویید
• قطره های ضدآلرژی که آنتی هیستامین و تثبیت کننده سلول ها را با هم دارند، اثر خوبی دارند؛ نوع آن را پزشک یا داروساز تعیین می کند

ارتباط مالیدن چشم و قوز قرنیه در مطلب قوز قرنیه توضیح داده شده است.

آلرژی شدید چشم در کودکان چه نوعی است؟

نوعی آلرژی شدید و فصلی به نام ورم ملتحمه بهاره، بیشتر در پسران و در آب و هوای گرم و خشک دیده می شود و با خارش شدید، ترشح کش دار و برجستگی های زیر پلک بالا همراه است. این بیماری می تواند قرنیه را آسیب بزند. گزارش ارزیابی آکادمی چشم پزشکی آمریکا در سال ۲۰۲۶ نشان داد قطره های ضدالتهاب غیرکورتونی، مانند سیکلوسپورین و تاکرولیموس، علائم و نشانه های این بیماری را در کودکان بهتر می کنند و عارضه مهمی جز سوزش محل مصرف نداشتند. این یعنی می توان از مصرف طولانی مدت قطره کورتون و عوارض آن در کودک پرهیز کرد.

چرا نباید خودسرانه قطره کورتون یا آنتی بیوتیک ریخت؟

قطره کورتون قرمزی را سریع کم می کند و به همین دلیل وسوسه انگیز است، اما در عفونت ویروسی هرپسی قرنیه می تواند بیماری را به شدت بدتر کند و مصرف طولانی آن فشار چشم را بالا می برد و آب مروارید ایجاد می کند. مروری در سال ۲۰۲۶ یادآوری کرد عفونت هرپسی قرنیه بیماری عودکننده ای است که بار زیادی بر کیفیت زندگی می گذارد.

قطره آنتی بیوتیک ورم ملتحمه ویروسی و آلرژی را درمان نمی کند. مرور جهانی سال ۲۰۲۶ درباره عفونت باکتریایی قرنیه از افزایش مقاومت باکتری ها به آنتی بیوتیک ها خبر داد و تاکید کرد در عفونت شدید قرنیه، پیش از شروع درمان باید نمونه برداری شود تا میکروب شناخته شود. مصرف بی مورد آنتی بیوتیک، هم مقاومت را بیشتر می کند و هم تشخیص را دشوارتر.

لنز تماسی و عفونت قرنیه

لنز تماسی زمینه رایج عفونت قرنیه در افراد سالم است؛ خوابیدن با لنز، شستن لنز یا جعبه آن با آب شیر و شنا با لنز خطر را بالا می برند. یکی از عفونت های جدی مرتبط با لنز، عفونت آکانتاموبا است که از آب آلوده منتقل می شود؛ مروری در سال ۲۰۲۶ پیشرفت هایی در تشخیص و درمان آن گزارش کرد، اما این عفونت همچنان درمان طولانی و دشواری دارد. اگر لنز می گذارید و چشمتان قرمز و دردناک شده، لنز را بردارید و همان روز مراجعه کنید.

چرا مراجعه زود در عفونت قرنیه مهم است؟

مطالعه ای آینده نگر در چند مرکز در سال ۲۰۲۵ نشان داد در عفونت میکروبی قرنیه، دید اولیه ضعیف تر، اندازه بزرگ تر زخم و فاصله طولانی تر تا مراجعه، هر کدام با دید بدتر پس از سه ماه همراه بودند. به زبان ساده: هر روز تاخیر در مراجعه برای چشم قرمز دردناک، هزینه دارد.

پژوهش های تازه چه می گویند؟

• تاخیر در مراجعه برای عفونت قرنیه با دید بدتر همراه است (مطالعه آینده نگر ۲۰۲۵).
• قطره های ضدالتهاب غیرکورتونی در آلرژی شدید بهاره کودکان مؤثرند (آکادمی چشم پزشکی آمریکا، ۲۰۲۶).
• مقاومت باکتری ها به آنتی بیوتیک های قطره ای رو به افزایش است (مرور ۲۰۲۶).

مقاله های علمی تازه درباره بیماری های سطح چشم و عفونت ها در کتابخانه علمی بیمارستان نمایه شده اند.

در بیمارستان چشم پزشکی نور البرز در کرج چه مسیری طی می شود؟

قرمزی های فوری در اورژانس شبانه روزی چشم بررسی می شوند و بیماری های سطح چشم، آلرژی مزمن و عفونت های قرنیه در درمانگاه قرنیه و سگمان قدامی پیگیری می شوند. پزشکان این حوزه در صفحه فوق تخصص قرنیه و خدمات قرنیه در صفحه قرنیه و پیوند معرفی شده اند.

قدم بعدی

برای قرمزی و خارشی که با مراقبت ساده بهتر نشده، از طریق برنامه پزشکان نوبت بگیرید. اگر سوزش و احساس شن غالب است، مطلب خشکی چشم را بخوانید.