استرابیسم یا انحراف چشم، اختلالی است که در آن دو چشم هم زمان به یک نقطه نگاه نمی کنند: یک چشم روی هدف ثابت می ماند و چشم دیگر به داخل، خارج، بالا یا پایین منحرف می شود. این مشکل هم در کودکان و هم در بزرگسالان دیده می شود و اگر به موقع تشخیص و درمان نشود، می تواند به کاهش دید، تنبلی چشم (آمبلیوپی) و اختلال در دید سه بعدی منجر شود.
انواع استرابیسم
- ازوتروپی (انحراف داخلی): شایع ترین نوع در کودکان
- اگزوتروپی (انحراف خارجی): گاهی فقط هنگام خستگی دیده می شود
- انحراف عمودی: معمولا با دوبینی یا ناراحتی چشمی همراه است
- استرابیسم فلجی: در اثر آسیب به اعصاب کنترل کننده عضلات چشم، معمولا با دوبینی ناگهانی
تشخیص و مسیر درمان
تشخیص فقط با نگاه به ظاهر چشم ممکن نیست؛ چشم پزشک با اندازه گیری میزان انحراف، بررسی حرکات چشم، سنجش قدرت بینایی و ارزیابی دید دوچشمی، نوع و شدت انحراف را مشخص می کند. درمان از عینک (به ویژه در دوربینی) و درمان تنبلی چشم با بستن چشم سالم آغاز می شود؛ در برخی بیماران تمرینات ارتوپتیک بینایی یا تزریق بوتاکس هم به کار می رود. اگر این روش ها کافی نباشند، جراحی عضلات چشم بدون برش روی پوست انجام می شود تا موقعیت چشم اصلاح شود.
پس از جراحی ممکن است قرمزی، اشک ریزش یا دوبینی موقت طی چند روز تا چند هفته دیده شود. پیگیری منظم اهمیت دارد چون در برخی بیماران بخشی از انحراف با گذشت زمان دوباره ایجاد می شود.